Witamy w Unii największym Szwajcarskim Związku Zawodowym

(Informazioni sull'Unia per le lavoratrici e i lavoratori della Polonia)

Unia jest największym szwajcarskim związkiem zawodowym zrzeszającym 200,000 członków i członkiń pracujących w sektorze prywatnym. Dzięki około 400 układom zbiorowym pracy zawartym z różnymi pracodawcami reprezentujemy interesy przeszło 1,500,000 osób zatrudnionych w Szwajcarii.

Od 2012 roku Unia zatrudnia polskiego przedstawiciela związkowego odpowiedzialnego za polskich pracowników i pracowniczki w Szwajcarii. Dane kontaktowe do niego znajdują się w zakładce po prawej stronie. W regionalnych oddziałach Unii w Genewie i w Zurichu zatrudnieni są polsko mówiący sekretarze związkowi. W kasie dla bezrobotnych w genewskim oddziale Unii pracuje również osoba mówiąca po polsku.

Unia reprezentuje interesy osób zatrudnionych w sektorze budowlanym, przemysłowym oraz usługowym, w tym szeroko pojętej opieki. W strukturach Unii działają także grupy polskich członków i członkiń, którzy poprzez regularne spotkania wzajemnie sobie pomagają. W Unii istnieje także grupa opiekunek w Zurychu i Lugano, które w 2014 wygrały pierwszy w historii Szwajcarii strajk zagranicznych opiekunek. Link do strony grupy opiekunek znajduje się tutaj: www.gutepflege.ch/cee

Unia współpracuje z Ambasadą RP w Bernie oraz Ogólnopolskim Porozumieniem Związków Zawodowych OPZZ. Wspólnie przygotowaliśmy w 2013 roku publikację „Praca w Szwajcarii, poradnik dla obywateli polskich” i w 2014 w ramach projektu Ministerstwa Spraw Zagranicznych „Związki Zawodowe Wsparciem dla Polaków za granicą” przewodnik „Znam swoje prawa za granicą”. Zorganizowaliśmy także wiele konferencji i spotkań z Polonią i pomogliśmy wielu polskim pracownikom i pracowniczkom. Przewodniki oraz inne ważne broszury znajdują się do pobrania w zakładce po prawej stronie.

Link do strony Ambasady RP w Bernie: www.berno.msz.gov.pl
Link do strony OPZZ: www.opzz.org.pl

Najważniejsze informacje o pobycie i prawie pracy w Szwajcarii

1 maja 2011 r. Szwajcaria otworzyła rynek pracy dla obywatelek i obywateli polskich. Do 30 kwietnia 2014 r. obowiązywały ograniczenia w wydawaniu pozwoleń na pobyt dłuższy niż rok (pozwolenie typu B ważne do 5 lat) w postaci tzw. „kontyngentów”. Pozwolenia na pobyt i pracę krótszą niż rok (pozwolenia typu L) nie były limitowane.

Od 1 maja 2014 r. kontyngenty zostały zniesione i od tej pory polscy obywatele i obywatelki, zatrudnieni na okres dłuższy niż rok, otrzymują automatycznie pozwolenie typu B.

W lutym 2014 roku odbyło sie referndum, w wyniku którego postanowiono wprowadzić ograniczenia w napływie obcokrajowców. Ograniczenia te dotyczyć mają również polskich obywatelek i obywateli. Szczegółowe rozwiązania są aktualnie negocjowane w związku z pracami nad nową umową instytucjonalną między Szwajcarią a UE.

Więcej informacji dotyczących implementacji referendum można znaleźć u polskich przedstawicieli Unii oraz w Ambasadzie RP w Bernie.

Pracownicy i pracowniczki zatrudnieni w Szwajcarii mają prawo do warunków pracy i płacy typowej dla danej branży i regionu. W Szwajcarii nie ma ogólno obowiązującej płacy minimalnej. W poszczególnych branżach zawierane są układy zbiorowe gwarantujące płacę minimalną i regulujące warunki pracy. Układ zbiorowy pracy (po niemiecku GAV, francusku CCT, włosku CCL) stanowi swego rodzaju umowę zawieraną przez związki zawodowe z pracodawcami bądź organizacjami pracodawców. Jego postanowienia dotyczą bezpośrednio warunków pracy osób zatrudnionych w Szwajcarii.

Większość branż i około 50 procent pracowników i pracowniczek objęta jest regulacjami układów zbiorowych pracy, które dotyczą wszystkich bez względu na ich kraj pochodzenia. Dotyczą więc także osób zatrudnionych przez polskie firmy i oddelegowanych do pracy w Szwajcarii. Branże objęte układami zbiorowymi zawartymi przez Unię to m.in. budownictwo, hotelarstwo, gastronomia i opieka.

Postanowienia układów zbiorowych pracy są przez związki zawodowe okresowo negocjowane i mogą ulegać zmianom. Dlatego też warto upewnić się, czy wysokość wypłacanego wynagrodzenia odpowiada obowiązującemu w danym momencie minimum. Wykaz aktualnych układów zbiorowych zawartych przez Unię dostępny jest na stronie www.gav-service.ch. Wykaz wszystkich układów zbiorowych dostępny jest na stronie Ministerstwa Gospodarki: www.seco.admin.ch.

Dlaczego warto wstąpić do związku?

Osoby, które pracują tam, gdzie istnieje związek zawodowy, zarabiają więcej. Układy zbiorowe pracy zawierają lepsze postanowienia niż kodeks pracy. Osoby zatrudnione w Budwnictwie, dzięki dużemu uzwiązkowieniu, mogą przechodzić wcześniej na emeryturę - już w wieku 60 lat. W przypadku, gdy organizacja pracodawców danej branży nie istnieje, dopuszcza się możliwość zawierania układów zbiorowych z rządem, tzw. normalnych układów zbiorowych (NAV po niemiecku, CTT po francusku i CNL po włosku). Dzięki temu rozwiązaniu i działalności Unii, od roku 2011 osobnym układem zbiorowym uregulowana została praca osób zatrudnionych do wykonywania opieki w domu (więcej o tej branży w broszurze po prawej stronie).

Członkowie i członkinie Unii otrzymują dofinansowanie do kursów zawodowych i językowych – Unia pokrywa 50 procent kosztów kursów językowych i zawodowych do kwoty 750 CHF rocznie (w zależności od regionu zwrot może być wyższy). Prowadzone są również kursy całkowicie darmowe dla członków i członkiń, organizowane przez Instytut Związkowy Movendo. Link do kursów znajduje się tutaj: www.movendo.ch.

Członkowie otrzymują bezpłatną pomoc prawną włącznie z prowadzeniem sprawy przed sądem. Co do zasady członkowie maja prawo do całkowitej ochrony prawnej tylko w przypadku, jeśli konflikt z pracodawcą pojawił się po minimum trzech miesiącach od wstąpienia do związku. W sprawach grupowych oraz dumpingu socjalnego tej zasady się nie stosuje.

Członkowie i członkinie Unii są ponadto lepiej poinformowani. Prawo pracy zmienia się relatywnie szybko, również jeśli chodzi o coroczne podwyżki. Unia dba o to by na bieżąco informować o najważniejszych zmianach.

Tam, gdzie istnieje układ zbiorowy pracy, pracownicy i pracowniczki odprowadzają składki na fundusz parytacyjny (komisje dwustronną) czyli na związki zawodowe i organizacje pracodawców. Płacą więc pośrednio na działanie związków, nie korzystając z przynależności do nich. Dlatego warto się zapisać do związku i korzystać z usług oferowanych przez Unię. Na odcinku wypłaty można sprawdzić jaka kwota jest odprowadza na ten fundusz. W większości przypadków Unia zwraca swoim członkom i członkiniom, całość sumy potrąconej z wynagrodzenia na ten fundusz.

Najważniejsze informacje o Unii

Unia reprezentuje osoby zatrudnione w ponad 100 branżach zorganizowanych w czterech sektorach: budownictwie, przemyśle, rzemiośle oraz usługach.

Unia podzielona jest na 13 regionów: Aargau-Nordwestschweiz, Bern/Oberaargau Emmental, Berner Oberland, Biel Seeland/Solothurn, Fribourg, Genève, Neuchâtel, , Ostschweiz-Graubünden, Transjurane, Vaud, Valais/Wallis, Zentralschweiz i Zürich-Schaffhausen.

Większość regionów jest podzielona na geograficzne sektory. Regiony i sektory kierowane są ze 110 biur sekretariatów Unii. W sumie związek zatrudnia przeszło 900 pracowników i pracowniczek.

Unia posiada największą kasę dla bezrobotnych w Szwajcarii. Ponad 30 procent wszystkich świadczeń dla bezrobotnych w Szwajcarii jest wypłacanych przez kasę dla bezrobotnych Unii.